تبلیغات
فوریت های پزشکی - مالاریا
فوریت های پزشکی
دست نوشته های یک تکنیسین

بازدید : مرتبه
تاریخ : پنجشنبه 30 آذر 1391


مالاریا

Plasmodium falciparumحلقه‌ای‌شکل
و سلول‌های جنسی در خون انسان.
آی‌سی‌دی-۱۰ B50
آی‌سی‌دی-۹ 084
اُمیم 248310
دادگان بیماری‌ها 7728
مدلاین پلاس 000621
ای‌مدیسین med/1385 emerg/305 ped/1357
سمپ C03.752.250.552

مالاریا مهم‌ترین بیماری انگلی و یکی از مسایل مهم بهداشتی تعدادی از کشورها بخصوص کشورهای گرمسیری دنیا است.

این بیماری به صورت عفونت حاد در بیشتر موارد وخیم و گاهی طولانی و با ویژگیهای تب متناوب و لرز، کم‌خونی و بزرگی طحال و گاه با ویژگیهای ساده یا کشنده دیگر خودنمایی می‌کند. اهمیت این بیماری به خاطر شیوع زیاد و مرگ‌ومیر قابل توجه‌است.

کلمه مالاریا یک کلمه ایتالیایی و به معنای هوای بد (Mal-Aria) است و منظور از آن تعریف بیماری با ویژگیهای تب متناوب است که ایتالیایی‌ها در گذشته وجود آن را ناشی از هوای بد و مناطق باتلاقی می‌دانستند.

بیماری مالاریا با نامهای دیگری چون پالودیسم، تب و لرز، تب نوبه و تب متناوب نامیده می‌شود.

انگل مالاریا توسط پشه ای به نام آنوفل به انسان منتقل می‌شود که شامل چندین گونه می‌باشد.

پشه آنل ماده، مالاریا را منتقل می کند
 خود را از گزش پشه محفوظ نگاه داریم
مقدمه
مالاریا یك بیماری تب‌دار عفونی است كه بوسیله پشه آنوفل ماده آلوده به انگل مالاریا از انسان بیمار به انسان سالم منتقل می‌شود. مالاریا مهمترین بیماری انگلی است زیرا سالانه پانصد میلیون مبتلا و دومیلیون مرگ و میر دارد.
الف) انتشار جغرافیایی
در گذشته مالاریا یك بیماری جهانی بوده است ولی امروزه در اروپا بشدت كاهش یافته و بیشتر در قاره آفریقا و جنوب شرقی آسیا شایع است. این بیماری در بیشتر مناطق ایران نیز شیوع داشته و اكنون انتقال آن در بیشتر مناطق مالاریا خیز قبلی قطع شده است. در حال حاضر این بیماری بیشتر در جنوب شرقی ایران در استان‌های سیستان و بلوچستان، هرمزگان و قسمت گرمسیری كرمان انتقال می‌یابد. در شهرستانهای جنوبی استان فارس مانند لار، لامرد، داراب، و قسمت گرمسیری فیروزآباد، كازرون و ممسنی بدلیل گرمسیر بودن و شرایط مساعد آب و هوا احتمال انتقال دائم مالاریا وجود دارد وبه جز شهرستانهای شمالی (آباده،‌ اقلید، بوانات) در بقیه شهرستانها نیز احتمال انتقال تك گیر وجود دارد. در حال حاضر بدلیل تعداد زیاد جمعیت افاغنه در استان 95% مالاریا را مهاجرین افغانی تشكیل می‌دهد.
ب) عامل بیماری
یك انگل تك سلولی به نام پلاسمودیوم است كه در داخل گلبول‌های قرمز خون زندگی می‌كنند و تكثیر می‌یابد. چهار نوع پلاسمودیوم (ویواكس، فالسیپارم، مالاریه، واوال) در انسان بیماری‌زا هستند كه ابتلا به فالسیپارم با خطر مرگ ومیر بالا همراه است.
بكارگ همزمان جند روش به كنترل بهتر مالاریا كمك می‌كند.
ج) نحوه انتقال
مالاریا به چهار روش انتقال می‌یابد:
1ـ گزش توسط پشه‌های آنوفل ماده آلوده
شایع‌ترین و معمول‌ترین روش انتقال مالاریا است این پشه برای باروری تخم‌های خود ناگزیر به خونخواری شبانه است و ممكن است از یك فرد آلوده به مالاریا خونخواری بكند. بدین ترتیب پلاسمودیوم‌ها در معده آنوفل ماده تغییر شكل و تكثیر یافته و بعد از یك یا دو هفته وارد غدد بزاقی پشه می‌شوند. سپس پشه با خونخواری مجدد از افراد سالم آنها را به دیگران منتقل می‌كند.
آنوفل ماده فقط در آبهای راكد، یا با حركت بسیار كند تخم‌ریزی می‌كند هرچند حجم آب خیلی كم باشد.
 
 
2ـ انتقال خون
در برخی افراد عامل مالاریا تا 30 سال بدون علامت باقی می‌ماند و انتقال خون از این افراد ظاهراً سالم به افراد سالم باعث انتقال بیماری مالاریا می‌شود.
3ـ وسایل و تجهیزات پزشكی
انتقال مالاریا از طریق وسایل و تجهیزات پزشكی، سرنگ‌های آلوده مشترك بویژه در معتادین به موادمخدر تزریقی امكان پذیر است.
4ـ انتقال مادرزادی
در مادران باردار ممكن است پلاسمودیوم‌ها از طریق بند ناف به جنین انتقال یابند. در نوزادان این مادران معمولاً‌ علائم بیماری از سه ماهگی به بعد بروز می‌كند.
د) نشانه‌های بالینی
از جمله مهمترین نشانه‌های مالاریا،‌ تب، لرز و تعریق دوره‌ای و معمولاً 4 تا 6 ساعته است. دوره تب بر اساس نوع پلاسمودیوم ممكن است 48 ساعته (مالاریای سه یك) یا هفتاد و دو ساعته (مالاریای چهار یك) باشد. سردرد، تهوع و تعریق هم معمولاً‌بروز می‌كند. در زنان باردار و خردسالان نشانه‌ها شدیدتر است.
در مالاریای فالسیپارم (مالاریای سه یك بدخیم) كم‌خونی شدید، سیاهی رنگ ادرار و علائم عصبی ـ مغزی نیز وجود دارد كه در نهایت ممكن است به مرگ بیمار منجر شود در افراد بومی مناطق مالاریاخیز معمولاً طحال بزرگ می‌شود.
ت بروزلرز، تب و تعرق به نزدیکترین مرکز بهداشتی و درمانی مراجعه کنید
ه) تشخیص
افرادی كه در مناطق مالاریا خیز زندگی می‌كنند یا سابقه مسافرت و خوابیدن در این مناطق را دارند در صورتیكه تب داشته باشند باید به پزشك مراجعه كنند. همچنین مهاجرین افغانی كه از مناطق مالاریا خیز به استان مراجعه می‌كنند باید مورد آزمایش قرار گیرند. تشخیص قطعی بیماری مالاریا مبتنی بر دیدن انگل در آزمایش میكروسكوپی گسترش خونی ضخیم و نازك رنگ شده بیمار است.
و) درمان
·      درمان بیشتر بیماران به سادگی ا مكان‌پذیر است.
·      درمان باید زیر نظر پزشك و یا بهورزان محلی باشد
·      دوره درمان باید كامل باشد و بیماران بدحال و در حال اغماء (مالاریای مغزی) باید به منظور درمان ویژه ، در بیمارستان بستری شوند.
درمان به موقع، کامل و پیگیری آن علاوه بر تضمین سلامتی، از برگشت بیماری مالاریا جلوگیری می کند
ز) كنترل
با توجه به اینكه ریشه‌كنی مالاریا، یعنی از بین بردن كامل انگل‌های مالاریا و قطع انتقال بیماری در اكثر مناطق مالاریاخیز دنیا عملی نیست، باید بمنظور كاهش تعداد موارد بیماری و مرگ و میر ناشی از آن، مالاریا را كنترل كرد. بدین منظور عملیات زیر انجام می‌گیرد:
بیماری با آزمایش خون افراد تب‌دار و مشكوك و درمان افرادی كه در آزمایش خون آنان انگل ماریا دیده شده است.
علاوه بر تشخیص سریع موارد مثبت مالاریا باید در اسرع وقت درمان شروع شود و دوره درمان نیز باید كامل گردد و بیماران جهت نتیجه درمان پیگیری شوند.
 
              1. محافظت افراد سالم در برابر نیش پشه‌های آنوفل:
·         خوابدن در پشه‌بندهای دارای روزنه‌های ریز و آغشته به حشره‌كش‌ها.
·         نصب توری به در و پنجره
·         نصب تله‌های نوری، الكتریكی یا شیمیایی.
·         استفاده از مواد دور كننده حشرات بویژه در مادران باردار و اطفال
·         جلوگیری از انتقال بیماری شامل:
          2.  آموزش بهداشت و جلب همكاری ساكنان مناطق مالاریا خیز در پذیرش و اجرای عملیات مبارزه با مالاریا
         3. بهسازی محیط از طریق خشكاندن باتلاق‌ها و آبگیرها و جاری كردن آب آنها كه محل اصلی تخم‌ریزی پشه هاست.
         4. پاشیدن نفت، گازوئیل و دوغن به سطح آب یا سمپاشی مردابها و جاهایی كه آب راكد وجود دارد و محل زندگی لارو پشه‌هاست.
         5. مبارزه بیولوژیك با استفاده از ماهی‌هایی كه لار و پشه‌ها را می‌خورند. (مانند ماهی گامبوزیا) و یا میكروب‌های ضد این لاروها
         6. سمپاشی مكان‌های استراحت پشه بالغ، مانند مكانهای مسكونی انسان و حیوانات.
 
 





ارسال توسط بهمن احمدی


آرشیو مطالب
نظر سنجی
مشکل اصلی رشته فوریت پزشکی چیست







پیوند های روزانه
لینک های ویژه

قالب وبلاگ

گالری عکس بازیگران سینما

کتابخانه الکترونیکی

قالب وبلاگ

گرافیک کامپیوتری opengl